دلاّل الاسلام

بخشــی از کتـاب گفتمــان الـّـرجــال

...................................

چندی پیش بخشی از کتاب منتشر نشدهء «گفتمان الرجال»را روی این صفحات قرار داده بودم.ـ

این بخش از «گفتمان الرجال» زیر عنوان «یک نکته و چند دوبیتی » به زبان طنز

و در قالب دوبیتی های به هم پیوسته انواع نژادپرستی های قومی را نشانه می گرفت

و افکارجزم گرا ی اصحاب ِ چپ اورتودوکس روسوفیل را

در بارهء مسائل قومی و دیدگاه ها و نگاه ایدئولوژیک و کژنگر آنان را

درزمینهء زبان فارسی و هویت ایرانیان نقد می کرد .ـ

تعدادی از دوستان پس از خواندن آن مطلب، ضمن پیام های مهر آمیز خود

اظهار علاقه کرده اند که بخش های دیگر این منظومهء نسبتاً بلند را نیز به مرور

روی این صفحات قرار دهم.ـ

اینک ضمن تشکر و در پاسخ محبت ِ آنان ، ـ

بخش کوتاه دیگری از این کتاب را در این اوراق درج می کنم.ـ

این بخش مربوط به بازاریان است و به نقش مخرّب و بازدارنده و

واپس گرای دلالان بازار سنتی در تحولات تاریخی و اجتماعی ، سیاسی ، اقتصادی

و فرهنگی ایران اشاره دارد.ـ

طرح های همراه از طرح های بیست گانه ایست که دوست هنرمندم ، نقاش ، گرافیست

و طراح ِتلخ نگار نامی «خـــــاور» برای این کتاب رقم زده

و نقل یا نشر آنها بدون ذکر مأخذ و نام «خاور» مجاز نیست .ـ

دوبیتی های دلاّل الاسلام ، حاج آق عبداُلبورژوای میدانِ باری
.....................................

دکان و کوی و بیت و باغ دارُم
به کاخِ مؤمنان اُطراق دارُم
ز دین تا آدمیت، راه صَعب است؛
مو پیشانی به انبُر داغ دارُم

زتُجّارُم به بازارُم گُذر بی
سرُم شیخ و فقیهُم تاجِ سر بی
خری سرگرمِ کارِ اقتصادُم
که طبقِ امرِ رهبر کارِ خر بی ! ـ

مو دلاّلِ فضولاتِ فرنگُم
که با مغرب زمین درحالِ جنگُم
مُسلّح با دو من پشم و بلاهت
حریصی کُند ذهن و تیزچنگُم !ـ

مو دلاّلی به صورت ، بورژوایُم
به معنی پادوی حاج ممرضایُم
دِهِ بی صاحبی و پولِ نفتی ست
شریکِ دزد ، یعنی دهخدایُم ! ـ

مرا از علم و از صنعت خبر نی!ـ
به جز دلاّلی یُم ذوقِ دگر نی ! ـ
پسِ رایانه توی جِت سوارُم
اگرچه جِت سواری کارِ خر نی ! ـ

مرا از علم و صنعت بی نیازی ست
که از دلاّلی یِم اسلام راضی ست ! ـ
مو در ایران فروشی بی جوازُم
مُراد از بورژوازی ، بی جوازی ست !ـ


مو که پروار بندِ لات و پاتُم
امینِ مؤمنین و مؤمناتُم
به غارت می برُم اموالِ ملّی
به مُلاّ می دهُم خُمس و زکاتُم ! ـ

به هر نهضت ، عَلَم بر کولِ مو بی
وزیر و پادشا معزولِ مو بی
عروسیِ نَنَم با پولِ ملّت
عروسیِ خدا با پولِ مو بی ! ـ

زشرکت با دیانت ، ربعِ قرنی ست
که دلاّلی ز مو دلاّل تر نیست
جهان بازار و ما بازاریانیم
وطن هم جُز متاعی بر گُذر نیست !ـ

مو کزبازاریانِ خوش صفاتُم
امینِ مؤمنین و مؤمناتُم
به تاراجی وطن در حجره دارُم
زُکاتی باج و خُـُمسی مالیاتـُم ! ـ

رجالِ مؤمنِ بازاری اُم مو
ز دین پُر وز حَمیّت عاری اُم مو
به سنگِ آدمی مثقالی اُم لیک
خریّت خواستی ، خرواری اُم مو!ـ

پاریس ، زمستان 2004

م.سحر

استاد زرین کوب

مجــروح ِ زخم ِ استبــداد

سخنــی و ســـــرودی بــــــرای
استــادعبـدالحسین زریـن کــوب

.................................
اکنون هشت سال است که نویسنده، پژوهشگر،منتقد ادبی و مورخ بزرگ،ـ استاد دکترعبدالحسین زرین کوب ازمیان ما رفته است.ـ
هشت سال پیش ، از این در اکتبر 1999 مراسمی در دانشگاه سوربُن جدید درپاریس برای بزرگداشت استاد برگزار می شد که طی آن تعدادی از استادان و ایران شناسان (ایرانی و فرانسوی) سخنانی در باره دکتر زرین کوب ایراد کردند.ـ
در کنار آنان من نیزدر این بزرگداشت شرکتی داشتم و سخنان کوتاهی گفتم و شعری را که در سوگ استاد زرین کوب سروده بودم خواندم. در اینجا به مناسبت هشتمین سالگرد درگذشت او ، متن آن سخنان و نیز شعری را که در اندوه استاد سروده بودم درج می کنم .ـ
با سلام به حضار گرامی ؛
برخلاف عنوانی که اعلام شده است و با توجه به فرصت کوتاهی که هست ، قصد ندارم «دربارهء استاد زرین کوب و زبان فارسی» سخن بگویم. زیرا فرهنگ ایران و شعر فارسی که عظیم ترین بخش از این فرهنگ را نمایندگی می کند ، موضوع اصلی کار و دغدغهء خاطر بیش از شصت سال تلاش و کوشش آن بزرگوار بود و پرداختن به ا ین مطلب ، نیاز به رسالات متعدد دارد و موضوع بکری ست برای دانشجویان دورهء دکترای ادب فارسی و نقد ادبی و تاریخ و آفرینش ادبی درایران و این نکته چنان واضح است که نیازی به گفتن ندارد و بر حضار محترم پوشیده نیست.ـ
عشق بی زوال و شیفتگی شورانگیز ایشان به شعر و ادب فارسی همراه با دانش ناپیداکرانه و ذوق سرشار ، در همهء آثار و تألیفات ایشان نمودی درخشان و آشکار دارد.ـ
استاد شعر هم می سرودند و غزل ها وخصوصاً مثنوی های ارجمندی برای زبان فارسی و فرهنگ ایران به یادگار گذاشته اند.ـ
دوست گرامی ام آقای دکتر شریفی، که بیش از هرکس دیگر به مراتب ارادت و علاقهء من نسبت به آن استاد آگاهی دارد، وقتی در هفتهء گذشته ، ضمن یک مکالمهء تلفنی از من خواست که در این مراسم سخنی بگویم ؛ به او گفتم : «چه بگویم؟ اولاً درپاریس بزرگواران سخن شناس و سخن سنج بسیارند و درثانی در این فرصت کوتاه ، امکان تحقیق و ارائهء مطلب درخورد مقام استاد برای من ناموجود است» ، که دوست عزیزم آقای شریفی گفت:ـ نه نمی شود، هنگامی که من از تهران ، عازم پاریس بودم، خانم دکتر قمر آریان ـ(همسر گرامی استاد زرین کوب)ابراز علاقه کردند که تو در این مراسم شرکت داشته باشی! بیا و از یادآوری و آشنایی ات با استاد حرفی بزن و یکی از شعرهایت را که استاد به آن علاقه داشت بخوان!»ـ
و البته پیداست که من هم این حُسن نظر و محبت خانم دکتر قمر آریان را ــ که نشانی از لطف و بزرگواری استاد در آن بود ـ نمی توانستم بی پاسخ بگذارم. و چنین بود که در این مجلس درحضور دوستان گرامی هستم.ـ
پیداست که یادآوری و سخن گفتن از نخستین آشنایی با استاد ، شاید از این بابت ارزش شنیدن داشته باشد که شهادت یک دانشجوی تبعیدی شعر و ادب فارسی ست در توصیف گوشه ای از مکارم اخلاقی و صفای روحی استاد زرین کوب.ـ
و امیدوارم که شما «من»ی در میانه نبینید و در هرجا ی صحبتم ضمیر اول شخص مفرد شنیدید به دیدهء اغماض و عفو بنگرید.ـ
اما آشنایی اینجانب با استاد بازمی گردد به حدود دوازده سال پیش از این . یعنی روزی که آقای شریفی تلفن کرد و گفت که استاد زرین کوب به پاریس آمده اند و خواسته اند که من خدمت ایشان برسم.ـ
پیش از این بگویم که من هم مثل بسیاری از هم نسلانم متأسفانه آنچنان پرورش نیافته و نروئیده بودم که در نوجوانی از آثار کسانی چون دکتر زرین کوب برخوردار شده باشم. این سعادت را نداشتم. نظام آموزشی در ایران چنین امکانی را فراهم نمی کرد و نمی کند!ـ
من هنگامی با آثار و تألیفات استاد آشنایی یافتم که سال اول رشتهء تئاتر در دانشکدهء هنرهای زیبای دانشگاه تهران و بیست ساله بودم. (سال 1350).ـ
اولین اثری که ( به توصیه بهرام بیضایی) از او خواندم کتاب «نقد ادبی» بود که در کتابخانهء دانشکده موجود بود و مرا از وجود چنین بزرگواری آگاه کرد.ـ
از آن پس کمابیش ، هرچه از استاد می یافتم می خواندم و این شیفتگی همچنان ادامه دارد و هردم افزون است. با اینهمه هیچگاه سعادت دیدار ایشان را نیافته بودم. به خصوص به این علت که برای ادامهء تحصیلاتم به پاریس آمدم و بعد هم انقلاب بود و بقیهء ماجراها و هرکسی کو دور ماند از اصل خویش و از نیستان تا مرا بُبریده اند و الی آخر...ـ
به هرحال هنگامی که حبیب گفت ،استاد به دیدن تو تمایل دارند ، شعرهایت را هم بیاور ، آنچنان ذوق زده شدم که توصیف آن برایم مقدور نیست. یکی از بعد از ظهر های استثنائاً آفتابی ِ پاریس بود. آدرس گرفتم و به دیدار شتافتم.ـ
آنچه بیش از هرچیز برمن تأثیر نهاد ، آن حُجب و تواضع استثنایی استاد بود. مجموع آنهمه دانش و بینش و آگاهی و ذوق، همراه با این مایه حُجب و تواضع و مهر. همانجا به یاد این ضرب المثل فارسی افتادم که همواره از مادرم می شنیدم : درخت هرچه پربار تر خمیده تر و سربه زیر تر! و استاد نمونهء کامل این ضرب المثل بود.ـ
آنروز ازمن خواستند که شعر بخوانم .من هم خواندم و استاد با حوصله و محبت به شعرهایم گوش می داد و گفتنی نیست که سخنان مهرآمیزشان که حاکی از قبول خاطر بود ، چه مایه موجب تشویق من و درحکم کیمیایی بود که با مس وجودم می آمیخت!ـ
از آن پس ، خوشبختانه هرگاه استاد همراه با همسر گرامی شان خانم دکتر قمر آریان به پاریس می آمدند ـ حتی اگر سفرشان کوتاه و یکی دو روزه هم بود ـ مرا فرامی خواندند و به سروده هایم گوش فرا می دادند و محبت ها و تشویق هایشان را که همچون نفخهء روحبخشی اثر می کرد ، در حق من مکرر می داشتند.ـ
و البته پیداست که برای یک شاعر یا نویسنده که از فضای اجتماعی و زبانی و ملی و فرهنگی خود جدا مانده و دور افتاده باشد ، حضور و وجود شنوندگان و مشوقان و درحقیقت باغبانان بزرگواری همچون استاد زرین کوب ـ هرچند گهگاه ، اتفاق افتد ـ تا چه اندازه نیروبخش و امید دهنده است. خاصه آنکه ـ همانگونه که مستحضرید ـ متأسفانه اینطرف ها برای روئیدن نهال شعر فارسی و خلاقیت شاعر فارسی زبان زمین و آب و هوا و فضای چندان مناسبی یافت نمی شود!ـ
بد نیست بگویم که هنگامی که برای نخستین بار یکی از شعر های من به نام «زبان مادری» در ایران چاپ شد ، به واسطه محبت استاد بود که طی یکی ازین دیدارها از من گرفتند وبه ایران بردند و در اختیار مجلهء کلک و بخارا قرار دادند.ـ
به هرحال ، یکی از شعرهایی را که استاد در همان روز نخستین دیدار به آن ابراز علاقه کردند و از من گرفتند شعری بود به نام «جنگل و تبر» که در سال 1984 سروده شده است و اتفاقاً تمثیلی ست از فرهنگ و تاریخ ایران که با همهء بدبختی ها که گاه و بیگاه بر سر او آوار می شود و با همهء زخم ِ تبرهایی که از سوی خودی و بیگانه بر نهال ها و اصله ها و درختان خود تجربه می کند ، با اینهمه از رویائدن و پروردن درختان باراُومند و تناوری همچون استاد عبدالحسین زرین کوب ناتوان نیست. هرچند که گفته اند و می دانیم که :ـ
مادرِ آزادگان کم آرد فرزند.ـ
آن شعر را هم اینک خواهم خواند و پس از آن غزلواره ای را که همین روزهای اخیر در سوگ استاد سروده ام می خوانم و درد سر کوتاه می کنم.ـ

جنگل و تبر
در کشور من جنگل قوی تر از تبری ست که با درخت می ستیزد.ـ
ـ........................................ پل الوار

هرچند تبر به ریشه می کوبد

جنگل ز تبر قوی تر است اینجا

روزی که تبر نگون شود بر خاک
..

این بیشه شکوفه گـُستـر است اینجا
..

با گیسوی هر درخت ، باغی شوق

.
بر آب ِ روان شناور است اینجا

.

وان اصلهء زخم خورد ِ پارینه
.

پُر گــُل شجری تناور است اینجا

.

بر هر سروی هزاردستانی
.

دستان سازی نواگر است اینجا

.

زاغ و زغنی نه تا فغان گوید

.

زیرا قـُمـری سخنور است اینجا
.

گر پـوپک ِ پیکی از بهشت آید
.

خوانـَد که بهشت ِ دیگر است اینجا

.

انگشت گـَزد که : نی خطا گفتم
.

مانا زبهشت خوشتر است اینجا
.

بر شاخ ِ رَزان چراغها رنگین
.

هرخوشه چراغ خاور است اینجا
.

بر ناربُنان انار خندان لب

.

هر خنده نشاط ِ نوبر است اینجا
..

برخاک فُتاده ای بسا سروا

.

کامروز ستاده پیکر است اینجا

.

با قامت ِ سربلند ِ آزادی
.

هر سرو بلند همسر است اینجا
.

آئین ِ تبرزنان به دوزخ در
.

تا آزادی مُظفّر است اینجا
.

جنگل بشکوه ، جنگل آبادان
.

وآتش به دل ِ تبرگر است اینجا
.

جنگل به تبر فرو نیارد سر
.

جنگل ز تبر قوی تر است اینجا.ـ
..........................................................

و اینهم سوگسرودی ست
به یاد استاد زرین کوب و پاس آنچه به ما آموخت
..........................................

...........................................
عبدالحسین زرین کوب ، خدمتگزار ایران بود

.
باغ و بهار ِ آثارش ، باغ و بهار ِ ایران بود
.

مجموع ِ ذوق و دانش بود ، در حُجب و راستی ممزوج
.

آموزگار انسان بود ، آموزگار ایران بود
.

از کُنج ِ «کوچهء رندان » ، رمزآشنای حافظ بود
.

معنای معنویت را ، پیغامدار ایران بود
.

همراز ِ سّر ِ مولانا ، در حسرت جدایی ها
.

اندوهگین ِ انسان بود ، اندُهگسار ِ ایران بود
.

تا قوّتی به بازو داشت ،« تاریخ در ترازو» داشت
.

نااصلی و اصالت را ، سنگ ِ عیار ِ ایران بود
.

حُـلــّه ی فراست و فرهنگ ، دربافته ی دل و جانش
.

با کاروان ِ رهپویان ، از پود و تار ِ ایران بود
.

در تابشی زمین افروز ،از اختران ِ نادر بود
.

وان گردش ِ درخشانش ، گـِرد ِ مَدار ایران بود
.

مجروح ِ زخم ِ استبداد ، در انتظار ِ آزادی
.

همراه ِ عاشقان ، همدرد با انتظار ایران بود

.

با بینشی قرین با درد ، با دانشی قرین با عشق
.

تا هست یار ِ ایران است ، تا بود یار ِ ایران بود
.

هرگز نمیرد آن استاد ، آن پاکمرد ، آن آزاد
.

او افتخار ِ ایرانی ست ، او افتخار ِ ایران بود!ـ

پاریس ، اکتبر 1999
م.سحر

بزن باران

......
..........
بزن باران

این آهنگ را از اینــجـــــا بشنوید

یا از اینـجــــــا بشنوید و به کـلیـپی که با آن همراه است نگاه کنید

و ایــن هــم کلیــپــی دیگر که به تازگی دیده ام

(22.12007)

...... ......................

متن کامل شعر

تاریخ سرایش : 19 تیرماه 1360 ، پاریس

بــــزن بـــــاران

..

بزن باران بهاران فصلِ خون است

خیابان سرخ و صحرا لاله گون است

بزن باران که بی چشمان ِ خورشید

جهان در تیه ِ ظلمت واژگون است

.

بزن باران نسیم از رفتن افتاد

بزن باران دل از دل بستن افتاد

بزن باران به رویشخانهء خاک

گـُل از رنگ و گیاه از رُستن افتاد

.

بزن باران که دیوان در کمین اند

پلیدان در لباس ِ زُهد و دین اند

به دشتستان ِ خون و رنج ِ خوبان

عَلمداران ِ وحشت خوشه چین اند
.

بزن باران ستمکاران به کارند

نهان در ظلمت ، اما بی شمارند

بزن باران ، خدارا صبر بشکن

که دیوان حاکم ِ مُلک و دیارند

.

. .

بزن باران فریب آئینه دار است

زمان یکسر به کام ِ نابکار است

به نام ِ آسمان و خدعهء دین

بر ایرانشهر ، شیطان شهریار است.

سکوت ِ ابر را گاه ِ شکست است

بزن باران که شیخ ِ شهر مست است

ز خون ِ عاشقان پیمانهء سرخ

به دست ِ زاهدان ِ شب پرست است

.

بزن باران وگریان کن هوا را

سکون بر آسمان بشکن ، خدارا

هزاران نغمه در چنگ ِ زمان ریز

ببار آن نغمه های آشنا را

.

بزن باران جهان را مویه سرکن

به صحرا بار و دریا را خبر کن

بزن باران و گــَرد از باغ برگیر

بزن باران و دوران دگر کن

.

بزن باران به نام ِ هرچه خوبی ست

بیفشان دست ، وقتِ پایکوبی ست

مزارع تشنه ، جوباران پُر از سنگ

بزن باران که گاه ِ لایروبی ست

.

. .

بزن باران و شادی بخش جان را

بباران شوق و شیرین کن زمان را

به بام ِ غرقه در خون ِ دیارم

بپا کن پرچم ِ رنگین کمان را

.

بزن باران که بی صبرند یاران

نمان خاموش ، گریان شو ، بباران

بزن باران بشوی آلودگی را

ز دامان ِ بلند ِ روزگاران

م. سحر ...........................

یادداشت ـ

امروز به طور اتفاقی به این آهنگ که همراه با یکی از شعر های نسبتآً قدیمی من اجرا شده است

برخورد کردم. ـ با آنکه خوانندهء گرامی(حبیب) آلبوم خود را«بزن باران» نامیده ، با اینهمه از سرایندهء شعر نامی به میان نیاورده است که البته می توان نادیده گرفت و به حساب بی در و پیکری روزگار گذاشت. ـ

اما متأسفانه در چند مورد ، این شعر نادرست خوانده شده. از اینرو ناگزیرم نکته ء زیر را دراینجابه آهنگساز و خواننده گرامی یادآوری کنم : ـ

ای کاش این آقایان هنرمندان پیش از اجراء با سرایندهء شعر تماس می گرفتند تا به متن اصلاح شدهء آن که در کتاب«شبنامه ها» (چاپ لندن ، انتشارات شما، سال 1987) ـ به چاپ رسیده، دسترسی بیابند و اصولاًزیباتر و هنر مندانه تر ومسئوالانه تر می بود ، چنانچه از نظرات وی درباره طرز خواندن شعر برخوردار می شدند و در نتیجه کارِ بهتر و کم اشکال تری را عرضه می کردند . ـ

م.سحر

...................................................................................

حاشیــه بر حاشیـــه : ـ

ظاهراً این اجرا از روی یک نسخهء قدیمی تراز این شعر تنظیم شده.ـ

متنی که پیش ازین ازنظر خوانندگان گذشت و در «شبنامه ها»چاپ شده با این متن در چندین مورد اختلاف دارد.ـ

.........

پس از گذاری در وب متن اجرا شده را همراه با ترجمهء انگلیس آن یافتم که

شاید دیدن آن برای برخی کنجکاوان خالی از لطفی نباشد . پیداست که مسئولیت خوب یا بد ترجمه بر عهدهء مترجم است .ـ

ابیاتی که به غلط تحریر وبه غلط اجرا (ولابد به غلط هم ترجمه ) شده اند ، به رنگ قرمز می آورم و صورت درست آن ها در میان هلالین قرار می دهم: ـ

..............................................................................................................................................
بزن باران – حبیب /bezæn ba:ra:n/ - Pour down rain! By: Habib

...........................................................................................................
بزن باران بهاران فصل خون است /bezæn b a:ra:n bæha:ra:n fæsl e khu:n æst/. Pour down rain! Spring is a bloodshed season!

(Allusion)
بزن باران که صحرا لاله گون است /bezæn ba:ra:n keh sæhra: la:leh gu:n æst/. Pour down rain! The land is like tulips red! (Allusion)
بزن باران که به (با) چشمان یاران /bezæn ba:ra:n keh beh cheshma:n e ya:ra:n/, pour down rain! Coz in friends' eyes
جهان تاریک و دریا واژگون است /jæha:n ta:rik o dærya: va:zhegu:n æst/. The world is dark, seas are upside-down!
بزنباران که به (با) چشمان یاران /bezæn ba:ra:n keh beh cheshma:n e ya:ra:n/, pour down rain! Coz in friends' eyes
جهان تاریک و دریا واژگون است /jæha:n ta:rik o dærya: va:zhegu:n æst/. The world is dark, seas are upside-down!
بزن باران بهاران فصل خون است /bezæn ba:ra:n bæha:ra:n fæsl e khu:n æst/. Pour down rain! Spring is a bloodshed season! (Allusion)
بزن باران که صحرا لاله گون است /bezæn ba:ra:n keh sæhra: la:leh gu:n æst/. Pour down rain! The land is like tulips red! (Allusion)
بزن باران که دین را دام کردند /bezæn ba:ra:n keh din ra: da:m kærdænd/, Pour down rain! They have made religions trap!
شکار خلق و صید خام کردند /sheka:r e khælgh o seid e kha:m kærdænd/. with which, they hunt people, they fish but naives!
بزن باران خدا بازیچه ای شد /bezæn ba:ra:n khoda: ba:zicheh i: shod/, Pour down rain! They have made God a plaything,
که باآن کسب ننگ و نام کردند /keh ba: a:n kæsb e næng o na:m kærdænd/. with which, they build up their world, they become prominent!
بزن باران به نام هرچه خوبیست /bezæn ba:ra:n beh na:m e hær cheh khu:bist/, Pour down rain in the name of the good, whoever,
به زیر آ وار (بریز آواز) گاه پایکوبیست /beh zir e a:va:r ga:h pa:y ku:bist/. for, there is still joy under such ruins.
مزار (مزارع) تشنه جوباران پراز سنگ /mæza:r e teshneh ju:ba:ra:n por æz sæng/, The bed of thirsty streams are filled with rocks,
بزن باران که وقت لایروبیست /bezæn ba:ra:n keh væght e la:yru:bist/. Pour down rain! It's time to cleanse!
بزن باران بهاران فصل خون است /bezæn ba:ra:n bæha:ra:n fæsl e khu:n æst/. Pour down rain! Spring is a bloodshed season! (Allusion)
بزن باران که صحرا لاله گون است /bezæn ba:ra:n keh sæhra: la:leh gu:n æst/. Pour down rain! The land is like tulips red! (Allusion)
بزن باران و شادی بخش جان را /bezæn ba:ra:n o sha:di bækhsh ja:n ra:/, Pour down rain and give joy to souls,
بباران شوق و شیرین کن زمان را /beba:ra:n shogh o shirin kon zæma:n ra:/. Pour down jubilantly and sweeten the time!
به بام غرقه در خون دیارم /beh ba:m e ghærgheh dær khu:n e diya:ræm/, On the blood-covered rooftop of my home,
بپا کن پرچم رنگین کمان را /beh pa: kon pærchæm e rængin kæma:n ra:/. Raise the rainbow flag!
بزن باران که بی صبرند یاران /bezæn ba:ra:n keh bi sæbrænd ya:ra:n/, Pour down rain! Friends are restless!
نمان خاموش گریان شو بباران /næma:n kha:mu:sh, gerya:n sho beh ba:ra:n/. remain not silent! Burst out in rain!
بزن باران بشوی آلودگی را /bezæn ba:ra:n, beshu:y a:lu:degi ra:/, Pour down rain! Wash the filth
زدامان بلند روزگاران /zeda:ma:n e bolænd e ru:zega:ra:n/. off the long robe of life!
بزن باران بهاران فصل خون است /bezæn ba:ra:n bæha:ra:n fæsl e khu:n æst/. Pour down rain! Spring is a bloodshed season! (Allusion)
بزن باران که صحرا لاله گون است /bezæn ba:ra:n keh sæhra: la:leh gu:n æst/. Pour down rain! The land is like tulips red! (Allusion)
بزن باران که دین را دام کردند /bezæn ba:ra:n keh din ra: da:m kærdænd/, Pour down rain! Coz they have made religions trap!
شکار خلق و صید خام کردند /sheka:r e khælgh o seid e kha:m kærdænd/. with which, they hunt people, they fish but naives!
بزن باران خدا بازیچه ای شد /bezæn ba:ra:n khoda: ba:zicheh i: shod/, Pour down rain! They have made God a plaything,
که با آن کسب ننگ و نام کردند /keh ba: a:n kæsb e næng o na:m kærdænd/. with which, they build up their world, they become prominent!
بزن باران به نام هرچه خوبیست /bezæn ba:ra:n beh na:m e hær cheh khu:bist/, Pour down rain in the name of the good, whoever,
به زیر آ وار (بریز آواز) گاه پایکوبیست /beh zir e a:va:r ga:h pa:y ku:bist/. for, there is still joy under such ruins.
مزار(مزارع) تشنه جوباران پراز سنگ /mæza:r e teshneh ju:ba:ra:n por æz sæng/, The bed of thirsty streams are filled with rocks,
بزن باران که وقت لایروبیست /bezæn ba:ra:n keh væght e la:yru:bist/. Pour down rain! It's time to cleanse!
بزن باران بهاران فصل خون است /bezæn ba:ra:n bæha:ra:n fæsl e khu:n æst/. Pour down rain! Spring is a bloodshed season! (Allusion)
بزن باران که صحرا لاله گون است /bezæn ba:ra:n keh sæhra: la:leh gu:n æst/. Pour down rain! The land is like tulips red! (Allusion

بهرام بیضایی

بـهــــــرام بـیـضــایـی
چند ماه پیش مجلس جشنی برای بزرگداشت استــاد ما بهــرام بیضــائی در ایران برپــا کرده بودند.ـ
در آن روز ها من دلم می خواست احساس احترام عمیق خودم را نسبت به این مرد یگانهء فرهنگ
و هنــر ایران معاصـر ابـراز کنم که پیش نیـامـد . در اینجـا بـا این سه چهار خط ناقابل به جبران
می کوشم و همواره شادمانی و سلامت برای این استاد زیبـا و آفریننده و عاشق ِ ایـران آرزومندم.ـ

.
موجی در آرامش
فوجی به تنهایی
خاموشی ِ دریا
در اوج ِ گویایی
.
چون طرح ِ آبادی
زیبای استادی
شاگرد ِ آزادی
استاد ِ زیبایی
.
چون گوهر رویش
پیوسته در پویش
روح ِ شکیبایی
جان ِ شکوفایی
.
این سرو سروستان
مردی ست مردستان
کاخی ست در ویران
باغی ست صحرایی
.
استاد ما این مرد
مرد ِ هنرپرورد
فخر هنرمندان
بهرام بیضایی

م. سحر
پاریس ، 10.9.2007

دو شعر برای غلامحسین ساعدی

دو شعر برای دکترغلامحسین ساعدی

1

.

درسوگ گوهرمراد

با لب ِعطشان به سنگِ تیره زدی جام
جان ِ من اینَت شکستنی نه به هنگام
رفتی و از ما دریغ کردی لبخند
رفتی و بر ما سیاه کردی ایّام
رفتی و دشمن نمود چنگِ جگرخای
رفتی و غربت گشود دُشنهء آلام
رفتی و رفت از پی ِ تو ذوق ِ شنیدن
رفتی و رفت از پی تو صُحبت و پیغام
رفتی و رفت از پی تو مِهر و تواضُع
رفتی و رفت از پی تو مُحتوی از نام
مات بُریدیم خاک و وات نهادیم
در بُنِ تاریکجای ِ هجرت فرجام
مات سپُردیم با سیاهی ِ بستر
مات نهُفتیم در سرای سرانجام
بعدِ تو ما را چه خُرّمیّ و چه زاری
چون تو نباشی چه آفرین و چه دشنام

رفتی و ما را قرار نیست ، ترا باد !ـ
اینک آرام و برقرار بیارام .ـ

م ـ سحر
پِر لا شِز [پاریس] 18/12/1985

2

.
برای
غلامحسین ِ ساعدی
و به یاد ِ او در دهمین سال ِ «هجرت ِ فرجام» ـ

قلمی بود و پهلوانی بود
جز به میدان ِ کارازار نبود
پنجه در پنجه با سیاهی داشت
ظلمت از وی به زینهار نبود
روزگارش حریف ِ میدان بود (1)ـ
روزگاری که روزگار نبود
موج اگر بود ، مردِ دریا بود
ورطه گر بود ، برکنار نبود
کشتی اش کار و بادبانش عشق
ناخدا بود و جز به کار نبود
عاشقی بود و در سراچهء دوست
پرسه پرداز و رهگذار نبود
دردمندی ، شفاگری پُرشور
زان طبیبانِ پُرشمار نبود
سر ز هرسو به زندگی می زد
رهرو ِ مرگِ نابکار نبود
راه زی گاهواره می پیمود
زائر ِ تُربت و مزار نبود
وطنش خاک و مذهبش انسان
باورش جز بر این مدار نبود
سوی آفاق ِ دور می نگریست
نظرش بسته در حصار نبود
مِهرِ ایران که شعله در وی داشت
حسرت آلود ِ فخر و عار نبود
چشم زی روزگار ِ نامده داشت
نوحه ساز ِ پریر و پار نبود
آرزوهای جانِ شیفته اش
جز بر آینده استوار نبود
شهر ِ بیداری آرزویش بود
ناکجایی که شهر ِ دار نبود
کاخ ِ فرهنگ بود رؤیایش
نقشِ او جز بر این نگار نبود
غمِ فردای مردمی آگاه
بر دلش غیر از این هوار نبود
به جهان، جز حضور ِ آزادی
زجهان ، هیچَش انتظار نبود
گرچه با هیزمِ زمستان سوخت
جز در اندیشهء بهار نبود
غـُربتی بود و غمگساری بود
غـُربتی هست و غمگسار نبود.ـ

م ـ سحر
پاریس ، 24/11/1995

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(1) گهگاه ، هنگامی که ساعدی مقاله ای یا قصه ای را به پایان می بُرد، می گفت:ـ
ـ« امــروز بــا دنیــا کـُشتــی گــرفتــم ».ـ
(2) یادآور ِ این غزل مشهور ِ عماد خراسانی ست که می گوید:ـ
بر ما گذشت نیک و بد ، اما تو روزگار
فکری به حالِ خویش کن ، این روزگار نیست.ـ

از چپ به راست: ـ

شهران طبری ـ بزرگ علـوی ـ غلامحسین ساعـدی ـ م. سحــر

نامه استاد یارشاطر

استاد احسان یارشاطر نامــهء محبت آمیز زیــر را

پس از دریافت کتاب «قمــار در محـراب » بـرای

من فرستاده اند که از ایشان بی نهایت سپاسگزارم.ـ

برای خواندن نامه لطفاً روی تصور کلیک کنید

یک نکته و چند دوبیتی

یک نکته و چند دوبیتی

نکته این که : ـ
، اکنون که اهالی بورس گرفته و درس خوانده و دوره دیده و استالینیزه و سپس قومیزه و ایلخانیزه و نژادیزهء کشور ما ایران درهر شهر و ده و روستایی با بهره برداری از ویژگی های گویشی و زبانی دعوی های بزرگ دارند و هریک خود را« ملت»ی نویافته و نو تافته ای جدابافته می انگارند،چرا ما ازین موقعیت جهانی و ازاین آشفته بازار ملی ، دستپخت روحانیت حاکم شیعه سوء استفاده نکنیم و به نمایندگی از ـ «ملت چیمه» و ـ«ملت ابیانه » عـَلـَم ِ« ایستیگلال خواهی» و بعثی گرایی و شعوبی گری خود را برنداریم و سبیل آرزو های خود را برای ریاست جمهوری آیندهء این دوملت تاریخی و این دو کشور باستانی چرب نکنیم؟
ــ«کشور ما» چیمه و «کشور» برادر و همسایهء ما ابیانه قرن هاست که دارای فرهنگ و آداب و رسوم و مراسم و مناسک خاص خویشند و از اینها مهم تر زبان خاص خود را دارند و لباس و معماری آنها کاملاً ممتاز و مجزا از همسایگان خارج از این «دوکشور»ـ است ، به ویژه آنکه زنان و مردان ابیانه از پوشش زیبا و رنگارنگ خاص این ملت برخوردارند و به زبانی تکلم می کنند که تهرانی ها واصفهانی ها و قزوینی های بیگانه ، از درک و دریافت آن عاجز و محتاج به دیلماج اند.ـ
به این دوبیتی ابیانه ای مشحون از افکار بلند خیامی نگاه کنید و ببینید ادبیات این دوکشور که در نواحی مرکزی ایران درست پای کوه کرکس ، بین کاشان و نطنز واقع شده چه از مناطق دیگر کم دارد که تا امروز اینگونه گرفتار ستم ملی و زندانی دولت مرکزی «ملت فارس» و «شوینیست های80 سالهء رضاخانی» باقی مانده است؟!ـ

یک شو بشیون به گوشه ی میخونـَه
بـِمدی که ایتا مست بو وُ دیــوونــَه
در عالم ِ مستی بیشواتــُن وامپُرسا : ـ
ـ «دنـیـــا اَمونـــَه به آدمی ؟»ـ اشوا : «نـــه!» ـ

برگردان به فارسی دری:ـ

یک شب رفتم به گوشهء میخانه
دیدم که یکی مست بُد و دیوانه
درعالم مستی [به وی] گفتم و[از او ] پرسیدم :ـ
ـ«[آیا ] دنیا برای آدمی [باقی] بماند؟ گفتا ـ «نـــه!»ـ

پس از خواندن این نمونهء ادبی و آشنایی با زبان مستقل «ملت ابیانه»ـ نگاهی هم به پوشش و لباس مردم این کشور بیندازید و ضمناً از مناظر و مرایای این منطقه بازدید فرمایید و با معماری ویژه و ملی این کشور آشنا شوید و چنانچه واقعاً قانع شدید که مردم ابیانه و چیمه و برز و یارند و ولوگرد و هنجن و فریزهند و بیدهند که از استانهای این دو کشور همسایه به شمار می آیند ، «ملت » مستقلی هستند و می باید بنا بر قوانین« حقوق بشر» و همچنین بنا بر «اصل حق تعیین سرنوشت »، «ملیت» و «استقلال» آنها به رسمیت شناخته شود و ضروری ست تا این دو ملت نیز بتوانند «هویت خودشان را اشاعه دهند » و «طبق قوانین حقوق بشر در دانشگاه ها به زبان های محلی خود درس بخوانند»؛ در این صورت از پروژه و آرزوهای خردمندانهء اینجانب محمد جلالی چیمه ، جهت ریاست بر یکی از این دو کشور حمایت کنیدـ
پیداست که در فردای استقلال ، دو ملت حق شناس ابیانه و چیمه از زیر خجالت حمایت کنندگان عزیز و هوشمند خود درخواهندآمد.ـ

اما پیش از دیدن تصاویر به این دوبیتی توجه کنید که روزگاری عاشق چیمه ای در حسرت معشوق ابیانه ای خود سروده بوده است : ـ

دلی دارُم دلی دیوانهَ دارُم

هوای دختر ِ ابیانه دارُم

اگر ابیانه ای با مو بسازه

عجب گنجی در این ویرانه دارُم

این هم دو تصویر از معماری و پوشش ملت های این دوکشور تحت ِ ستم : ـ

پیشاپیش از عکاس سعادتمند که این زیبایی ها را دیده و کیفش را بُرده سپاسگزارم.ـ

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ یکی از مناظر کشور ابیانه ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ یکی از بانوان ابیانه درلباس ملی ـــــــــــــ

منظــرهء دیکــری از این کشــور بــــاستــانی ـــ

این هم بانویــی که همــراه بـــا وقــار ملـــی ــــــــ

از پلــه های ایـن ملت تاریخی بـالا می رود ــ

ـــ

خوب ، حالا که این تصاویر را دیدید و صحت آراء سیاسی و ایدئولوژیک و دانشمندانهء اینجانب راتأیید فرمودید به این چند دوبیتی که سه ، چهار سال پیش سروده شده اند و بخشی از کتاب چاپ نشدهء «گفتمان الرجال » به شمار می آیند توجه فرمایید:ـ

ـ تعدادی از: ـ

دوبیتی های شیخ ابوالمُدرن ِچَپستانی

مو کُرد و گیلک و تُرک و بلوچُم
به غیر از چپ نبیند چشمِ لوچُم
ستم کیشی، ولی با نافِ آهو
دموکراتی ، ولی با شاخِ قوچُم

زسوسنگِردُم امّا اهلِ بِرنُم
متاع ِ عهدِ بوق ، امّا مُدرنُم
بَلَم بشکسته ای بر طرفِ کارون
سوارِ ناوگان ِ ژول ورنُم !ـ

به صوتِ سوسن و رقصِ جمیله
به خود درمی تنُم چون کرمِ پیله
وطنخواهُم ، طرفدارِ جدایی
دموکراتُم ، هواخواهِ قبیله !ـ

مو هردم با خیالُم حال دارُم
تبار و ایل در دنبال دارُم
شترواری به خوابِ پنبه دانه
هوای دولتُ فدرال دارُم !ـ

مو نوعی در طبیعت بی بدیلُم
که ترک تایباد و کُردِ گیلُم
به گپ، خواهان ِ استمرارِ ملّت
به دل در بندِ استقلال ِ ایلُم !ـ

چنان شورِ تبار و شوقِ تیره
به سازِ چپ نوازُم گشته چیره
که بهرِ مهرِ ایران جا نمانده ست
مرا در دل ، ز بس عشقِ عشیره !ـ

با این دسُّم از اون دَس می سُتونُم
هرآنچه نیس یا هَس می سُتونُم
مو کُردِ گیلکُم ، تُرکانه از فارس
حقوق ِ خلق ِ خود پس می سُتونُم !ـ
.......................................................................................

دوبیتی های ابن القوم، جنابُ توران بیک

رفیق مظلومعلی چُماق اُفِ خزعل ِ یسوعی


دراین اندیشه جای قَلّ و دلّ نی
که ایران جز«موزائیکِ ملل» نی !ـ
مو که اهلِ سرابُم ، پایتختُم
ـ«سراب» است و صفاهان را محل نی !ـ

مو اون خلقُم که عقلُم بی خِلل بی
دلُم صاف و حدیثُم مُستدل بی
جدایی خواهُم و با فکرِ بکرُم
موافق«مجمعِ کُلِ ملل» بی !ـ

گیا بذرِ مو بی اصل و نَسَب بی
نه تُرک و نه بلوچ و نه عرب بی
به هربومی که دشمن آتشی کرد
مو خود حمّالِ «حمّال اُلحَطَب» بی!ـ

مو عهدِ عاشقی با خلق دارُم
برای عیشِ مخفی دلق دارُم
نوارِ ضبطِ صوتِ کارِ روسی
به شوقِ«خلق ها» در حلق دارُم !ـ

نظامی از مویه در گنجه خاکَه
زبانش« بیل میرم» ، قبرش ملاکَه
«همه عالم تن و ایران بود دل؟»
«بونی من بیلیرم» حرفِ ساواکه

مو کز تُرکیه و روسُم صُدور بی
تبر بر دست و افکارُم «بودور» بی !ـ
به بُن می کوبم و وِردِ زبانُم : ـ
مو تُرکُم ،« فارسِ لَر مَن نَن دویور» بی!ـ

سوارِ چابُکِ نخجیرگیرُم
برایران یازده قرنی دلیرُم
ولی «مظلوم ِ» این خاکُم که پیش ِـ
زبان ِ فارسی خُرد وحقیرُم !ـ

مو «مظلوم» اُم که ایران پی سپر بی
به زیرپای مو زیر و زبربی
مو «مظلوم»اُم که روح ِ فارسی را
خطر نِی ، ور دوعالَم را خطر بی !ـ

مو کز بی عقلی اُم گردن کُلُف بی؛
پُزُم عالی و فکرُم حرف ِمُف بی
امام و رهبرُم در قوم خواهی
گهی«خزعل» ، زمانی «باقرُف» بی !ـ

سبیلی مثلّ گندُمزار دارُم
که از ستّارخان ، صد تار دارُم
نَوَد تارش گِرو مانده ست در روس
مو با ده تای باقی کار دارُم !ـ

اگرچند از نژادِ بابکُم مو
قِزِلباشی افندی مسلکُم مو
چنان آلودهء ویروس ِ روسُم
که در تورانیت مُستهلَکُم مو!ـ

سرابی بهرِ ذلّت می تراشُم
مو دارو دارُم ، علّت می تراشُم
زمینی هست بهرِ تکّه کردن
مو در هر تکّه «ملّت» می تراشُم !ـ

وکیلی خود کفیل و خودکفایُم
پیِ کسبِ«حقوقِ خلق ها» یُم
ریاست جوی ایلاتُم ، از این رو
ـ«کثیراُلملّه» و «کثرت گرایُم» !ـ

چپِ قفقازی اُُم ، بی خِطّه و مرز
به کارون از ارس نان می دهم قرض !ـ
وکیلِ خوزی اُم ، غمخوارِ تازی
تمامیّت نمی خواهُم بر این ارض !ـ

مو کز بیگانگان تأثیر دارُم
از ایران خاطری دلگیر دارُم
از این رو در صفِ «ملّت» تراشان
زبان را پرچمِ تزویر دارُم !ـ

مو جُز تُخم ِ بدآموزی نکِشتُم
که با بیگانه خویی همسِرشتُم
در ایران از سرِ حق ناشناسی
پی ِ «تعیین ِ حق ِ سرنوشت» اُم !ـ

مو تُرکُم ،« فارس لَر» خلقی جدا بی
زبان ِ فارسی از «فارس ها» بی
نظامی ، سُهروردی ، شمس ، صائب
به جز گور، آنچه دارند ، از شما بی !ـ

مو قوم ِ خویش را شر می تراشُم
به ضدّش ، قومِ دیگر می تراشُم
نزاعِ حیدری و نعمتی را
چو «نعمت» هست ، حیدر می تراشُم !ـ

زشهرِ مِهر ، تا سوکِ تنفُّر
سفر کردُم ، به ایران لا تفکّر
تو مظلومی و هم خونُ تو ظالم
زتو خون ریزی و از ما تشکّر!ـ

به روی دشمنی ، در می تراشُم
برای کینه ، پیکر می تراشُم
زقصرِ بی ستون، با تیشه برخویش
بنایی بی ستون تر می تراشُم !ـ

م.سحر

پارس ، تابستان 2004

.......................

.یادداشت : ـ

چندی، پس از سروده شدن این دوبیتـی هـا ، یـادداشت هایی در توضیح آنهــا نـــوشتم

که اندکی بعد به صورت یک مقـالـه مقـاله به نام« دربـارهء چند مفهــوم» تنظیم شـد و

درنشریات اینترنتی فارسی انتشار یافت. کسانی که به خواندن آن یادداشت ها علاقمندند

می تواننـد اینــجــــــــــا را کلیک کنند. ـ

http://sokhanhaakebaayad.blogspot.com/2007/02/blog-post_3114.html

.......................................................................................................................

نکته ای دیگر بعد التحریر : ـ

اکنون که با ابیانه آشنا شده اید و دوبیتی های طنز آمیز اما جدّی بالا را مطالعه فرموده اید بد نیست تا به توضیح کوتاه اما عبرت انگیز دیگری توجه بفرمائید که به طنزی آمیخته با جّد دربارهء ابیانه و باقی قضایا مطرح می گردد : ـ

و نکته آن است که ممکن است برخی از اهالی «ملل ایران » خاصه دسته ای از «جوانان قدیم ِ» تُرکیه دیده و روسیه رفتهء برخی نواحی مرزی ایران تصور کنند که پوشش مردان یا جامهِ زیبا و رنگارنگ زنان «کشورابیانه »و نیز ویژگی های مربوط به آداب و طرز معیشت مردم این ناحیه ، نتیجهء پرت افتادن این ـ «کشورکوهستانی» از مراکز تمدن ودور ماندن این ناحیه ، از شهرهای بزرگ شاه نشین و خاقان پرور بوده است و شاید وجود معماری خاص «کشور ابیانه » و حضور بقایای آتشکده در مسجدی با قدمت چندین قرن ، به اسارت و گرفتاری این «کشور» درچنگال سنت ها یا به دورماندن این «ملت تاریخی» از قافلهء تجدد و تمدن تعبیر و تفسیر شود. .ـ

جهت آگاهی درس خواندگان و نُخبگان سیاسی و «فکری» و استاد شدگان و تاجر شدگان و دوکتورشدگان این بخش از«ملل ساکن ایران» می با ید به عرض برسانم که : خیر! اینچنین نیست. :ـ

اتفاقاً «ملت ابیانه» از «ملت ها»ی بسیار پیشرفته و متمدن «ساکن ایران» است . زیرا هنگامی که در میان برخی دیگر از «ملل ساکن ایران» کسانی یافت می شدند که دختران خود را بر اساس سنت های بی شرمانه و ضدانسانی عهد دقیانوسی ختنه می کردند و ـ شاید هنوز می کنند ـ و نیز هنگامی که در میان برخی دیگر از «ملل ساکن این قاره (ایران)» بودند شهروندانی که، یک چماق زیبای خرّاطی شده در میان جهاز ِدختران نوعروس خود می نهادند ـ یا هنوز می نهند ـ تا چنانچه «عروس زبان درازی کرد، حضرت شاداماد با برافراشتن این «هدیهء معجزه آسا» عروس خانم را سر جای خود بنشاند، و از درازی زبان وی بکاهد ؛

آری در چنین روزگارانی ، «ملت ابیانه » دختران خود را به مدرسه و دبیرستان می فرستاد و تنها «کشور» کوچک کوهستانی (کمتر از400 خانوار) «ساکن قارهء ایران» بود که حدود 50 سال پیش از این دبیرستان ِ مختلط داشت (دختر و پسر کنارهم ، پشت یک میز و روی یک نیمکت ). و دانش آموزان این دبیرستان مختلط درمیان دانش آموزان سایر دبیرستان های ایران از درصد قبولی بسیار بالایی در کنکور سراسری و برای ورود به دانشگاه ها، برخوردار بودند. آیا شما نمونهء دیگری از چنین دبیرستانی در پایتخت صفوی ها یا قاجار ها یا پهلوی ها سراغ دارید؟ بنا بر این طرز جامه و پوشاک و روش زیست و معاش مردم این روستای کوچک(ببخشید کشور کوچک) حاشیهء کویر مرکزی ایران را که ریشه های تاریخی و فرهنگی دارد ، به حساب پرت افتادگی یا دوری این «کشور» از مرزهای غربی و شرقی اروپا نگذارید و حاصل ِدور ماندگی ازباد مدرنیسم غرب یا نسیم «سوسیالوـ روسوفیلیسم» شمال و شمال غربی نپندارید . بلکه می باید با تعمق و نگاهی ژرف ، راز روشن نگری و وسعت ِ نظر مردم این« آبادی »را در یک مجموعهء وسیع و بزرگ، به نام تاریخ و مدنیت و فرهنگ ایرانی و درابعاد گوناگون این فرهنگ چندین هزاره ای جستجو کنید . ـ

به نظر می رسد : چنانچه نخبگان و خانزادگان ِ درس خوانده و دوره دیده و« روسوفیلو ـ سوسیالیست» و سپبس قبیله گرا و نژادپرست و تازگی ها فدرالیست شده ولایات نواحی مرزی ایران زمین همتی کنند و از ابیانه و نیز دیگر حوزه های فراوان و متنوع زبانی و فرهنگی و فولکلوریک سرزمین ایران دیدار کنند و چنانچه با کنار نهادن عینک های قدیم و جدید ایدئولوژیک خود به تنوعات زبانی و فولکلوریک مناطق گوناگون این کشور(از نواحی مرکزی گرفته تا سراسر ولایات و ایالات ِمرزی ایران ) بنگرند و فارع از هرگونه تعصب و تحجّر فکری و نظری ، دربارهء تنوعات زبانی و فرهنگی و معیشتی مردم سراسر ایران بیاندیشند ـ درخواهند یافت که به طور قطع می باید فرهنگ مفاهیم سیاسی ، و دستگاه «فلسفی و جامعه شناسی » سابقه دار و وارداتی خود را به بایگانی عقاید مندرس و به موزه سنگواره های فکری بسپارند . و خواهند دانست که به طور قطع می باید بار دیگر و به جدّ در بارهء مفاهیمی ازنوع«آزادی»«ملت»«ملیت»«زبان»«ایران»«ایرانیت»ـ

ـ«قومیت»«فدرالیسم»«حقوق بشر»«حق تعیین سرنوشت»«وطن»«مرز»ـ

ـ«دولت»«هویت»«فرهنگ»«فولکلور»«تاریخ»«قانون» ـ

ـ «تمامیت ارضی»«وحدت ملی»«حقوق مدنی»«حقوق شهروندی»«دموکراسی»«فدرالیسم»«خلق»«خلق ها»«خودمختاری»«منافع ملی» و بسیاری ازمفاهیم مربوط به حوزهء علوم انسانی و اجتماعی و تاریخ و فلسفه و سیاست بیاندیشند وباز بیاندیشند . ـ

باشد تا درروشنایی حاصل از یک بازنگری و یک نقد آگاهانهء فرهنگی و ایدئولوژیک از بروز فاجعهء انسانی در ایران پیشگیری کنند و بیش ازاین سنگ قلعهء بیداد و بردارکشی را در این سرزمین روی سنگ نگذارند و شمشیر سرکوبگران را تیز نکنند و پوتین نظامیان تمامیت خواه را برق نیندازند.و مصداق بارز آن فلان نااهل نگردند که سعدی می گفت :ـ

! ـ یکی برسرشاخ و بُن می بُرید

ـ................................... به امید آن روز !ـ

پاریس 2 سپتامبر 2007

م.سحر

فــــراقـــی

ـ فــــــــــراقــــــــــــــــی

ـ این فــراقــی هـا برگــزیـده ایست از

ـ تعـدادی دوبیتـی که به منظـور اجـرا

ـ دریک نمـایشنـامـه سرود شده بودنـد. ـ

جدا افتاده ای بی جانپناهم
که روی یار دور است از نگاهم
چه خواهم ؟ آنچه می خواهم نبینم !ـ
چه بینم ؟ آنچه می بینم نخواهم !ـ

زیاران و دیارانم خبر نیست
نشان از مادر و یاد از پدر نیست
فراز بامم از پیغام یاری
صدای بال مرغی نامه بر نیست

مرا هرلحظه یاد از مادر آید
که پیش ِ چشمم آن چشم تر آید
وطن یعنی همان چشم تر او
که دردافزای دردِ دیگر آید

در این هجران ز یاری و دیاری
ندارم جز سرودی یادگاری
وطن می خوانم و غم می سرایم
مگر دل لحظه ای گیرد قراری

وطن می خوانم و افزون تر از پیش
کران می گیرم از کاشانهء خویش
نروید در حضورم جزغمی تلخ
نموید در وجودم جز دلی ریش

پاریس، 14 نوامبر 2002

خبــر هــای فرهنگی

انجمن ایرانیان مقیم فرانسه
در حومهء پاریس(کــرِتِــی) برگزار می کند:ـ

نمایشگاه نقاشی از 5 هنرمند ایرانی
شنبه 2 فوریه 2008 ساعت 17:30
این نمایشگاه تا 16 فوریه 2008 ادامه خواهد یافت
هنرمندانی که در این نمایشگاه شرکت دارند عبارتند از:ـ

فروغ عزیزی ــ زهره عزیزی ــ مرتضی رفیعی ــ ناصر رخشانی (خاور) ــ محمد جلالی (م.سحر)ـ
ورود آزاد
EXPOSITION PEINTURE

5 artistes iraniensLes artistes participants sont:
Forough Azizi , Zohreh Azizi,
Morteza Rafii , Nasser Rakhshani(khavar),
Mohammad djalali
Association socio-culturelle des iraniens en France

Vous invite au vernissage de l’exposition

Le 2.02.2003 au 16.2.2008

de 17h30 à 20h

l’Adresse :

52 rue de Falkirk94000 CréteéilCreteil préfecture
Bus: 281, Station: Griffon
entrée libre

این هم گزارش رادیو

RFI

درباره این نمایشگاه است

........................................................................

و این هم گزارش رادیو فردا

در دقیقهء پانزدهم مجلهء خبری 7 صبح

در باره این نمایشگاه

سلامی چو بوی خوش ِ آشنایی

اگر وبگرد عزیزی دریجه ای به روی این اوراق گشود و با این

دو دوست و همکلاسی من تماسی داشت لطف کند و سلام من را

به هــردوی آنـان برسانـد و بگویـد چقـدر دلتنگ روزهای رفتــه

و سال های خوب دانشکدهء هنرهای زیبا هستم . سپاسگزار

م.س

..........................................................................

....................................................

درضمــن ایـن «ایران آکتــور» هم انگــار تخــم دوزرده

کـرده است کـــه اینـــگونـــه عکس هـــای هنرمنـــدان را

ارث پـدر خــود تصور میکنــد ودرست در وسط تصویـــر

تابـلـو دکــانش را دو متـر و نیـم بــالا مـی بــَرد. گـویــی

در کشور مـا حضـرات ِفضـولبـاشی می بایـد به هـر قیمتی

همــه جـــا حضــور داشتــه باشنــد ! ـ

واقعـــاًکـــــه !! ـ

وافــریـــادا... ـ

بــهــنـــــــــــــام

ـ«میوه ای رسیده» در سبد قاضی شرع

بهنام به کدام «خدا» پناه خواهد بُرد؟

.................................................................................

امروز پنجم فوریهء 2008 در روزنامه ها خواندم که

قاضی«عادل» شرع ،حکم قتل* بهـنــــام را تأیید کرده وهرلحظه

امکان دارد که عزرائیل ِ دستگاه عدالتِ دینی خود را به سراغ او بفرستد!ـ

دو سال پیش ازاین حادثه ای دردناک وغم انگیز برای دوکودک شیرازی پیش آمده:ـ

یکی از آنان ضربه ای خورده و مرده است ، اما دیگری که شانزده ساله بوده

و هنوز به سن قانونی نرسیده بوده، به جرم قتل غیرعمد دوسال ازسالهای نوجوانی

خود را در اسارت و اضطراب وزجر وآزار روحی و جسمی درزندان سپری کرده

و این بهای بسیار گزاف رابابت بدبیاری و فاجعه پرداخته است

تا از قرار معلوم ، در زندان به هیجده سالگی برسد و میوهء کال جانش

برای فشرده شدن در زیر دندان های حاکم شرع رسیده و آبدار شود !ـ

ظاهراً اکنون«میوه» رسیده است و درسبد قاضی«عادل اسلام پناه» نهاده شده.ـ

آیا در جامعه ای که عدالتخانه اش تنها به اتکای سنت یا خرافه یا سیاست دینی

و دین سیاسی به وسیلهء چند صد آخوند بی سواد قسی القلب اداره می شود

و امر بسیار ظریف و پیچیده و خطیر و پرمسئولیت عدالت را که ـ به ویژه

در جهان امروزـ مستلزم آگاهی ودانش و تخصص و وجدان کاری و

شرافت شغلی انسان های مسئول و آموزش دیده و سالم و مجرب است

به مشتی ریشوی واپس مانده و نادان سپرده اند، می توان از اجرای عدالت سخن گفت؟

بهنام هجده ساله ای که در شانزدهمین بهار عمر،در اثر یک سانحهء غم انگیز

به مصیبتی بزرگ گرفتار شده و در یک درگیری کودکانه دوست وهم بازی خود را

ضربه ای مرگبار زده و اینچنین زندگی او را و آیندهء خود را تباه شده یافته ،ـ

امروز در هیجده سالگی به چه کسی پناه ببرد و «مجازات عادلانه» خود را

از کدام مرجعی تقاضا کند؟

از خدا؟

در جامعه ای که دین، قدرت سیاسی را ضبط کرده است و با خلع ید

از انسان های آزاد و بالغ و صاحب حقوق ِ یک کشور ، یک جا و همزمان ،ـ

همهء قدرت سیاسی و اقتصادی و نظامی و قضایی

و دیگر وجوه حیات اجتماعی انسانها را مصادره کرده و به انحصار خود درآورده

و به قدرت روحانی و «آن جهانی» خود افزوده است ؛

آیا می توان از«خدایی آزاد» سخن گفت و درجایگاه انسان معتقد و تنها و بی پناه

به هنگام درماندگی های بشری و در مواقع هجوم مصیبت های وجودی

از وی مددی خواست وبه «خداوندی» اوپناه آورد؟

آیا در چنین جامعه ای«خدا» و«خدائیت» اواز چنبرهء «انحصاربزرگ» بیرون است؟

انحصار بزرگی که هست و نیست انسان هارا به پای منافع سیاسی

واقتصادی «متولیان دین»ریخته و سرنوشت ِ بود و نبودِ ملت بزرگ ایران را

به مدعیان«نمایندگی خدا» واسپرده است!؟

به سخن دیگر در حکومتی که کلیهء ابعاد زندگی اجتماعی و امور اجرایی

در سیاست، در قانون گذاری، درفرهنگ ،دراقتصاد و تجارت و درقضا و داد گستری

همه و همه به مسئولیت و نظارت ومدیریت وهدایت ِ یک گروه

مدعی دین(یعنی قشر روحانی)به نام خدا و به نمایندگی ازجانب خدا

صورت می گیرد، باری در چنین جامعه ای و تحت پوشش چنین حکومتی

آیا خدای مصادره ناشده ای موجودیت دارد تا بهنام به او پناه ببرد؟

آیا آن قاضی شرع که حکم قتل کودکان زندانی را پس از رسیدن آنان

به «سن شرعی»امضاء می کند مدعی نیست که حُکم او حُکمی ست خدایی ؟

آیا این احکام قتل با نام «خدا» امضاء نمی شوند؟

آیا بدینگونه خدای حاکمان دینی ، در احکام بی شمار قتل

که به نام اعدام صورت گرفته وصورت می گیرد شرکت داده نمی شود

و دست خود را به خون قربانیان آلوده نمی یابد؟

و اگر چنین است آیا یک محکوم به مرگ می تواند از خدایی که

درصدورحکم قتل او شرکت دارد یعنی ازقاتل یا شریک درقتل خود امداد بخواهد؟

راستی آیا کسی هست که محکومین به مرگی را که با نام خدا و دین خدا

در ایران به قتل می رسند راهنمایی کند وبا آنان بگوید

تا آخرین لحظهءحیات خود را چگونه و با چه «خدا» یی تقسیم کنند ؟ـ

از کدام «خدا» کمک بخواهند یا بخشودگی و حلالیت از وی طلب کنند؟

فکر می کنم که کار «روشنفکران دینی» ـ به ویژه آنانکه هنوز و همواره

به شرکت دین در قدرت سیاسی اعتقاد دارند در این زمینه بسیار دشوار باشد!ـ

و تصور می کنم که با هزار تأسف ، محکومین به مرگ و مقتولین بی شمار

حکومت دینی هرگز پاسخ این سئوال وجودی خود را

از آنان دریافت نخواهند داشت!ـ

م.س ، پاریس 5.2.2008

......................................................................................................

ـ*ـ (این کلمه یک نام دیگری دارد که باب طبع حکومتگران دینی امروز ایران است : اعدام !!)ـ

با دیدن عکس بهنام و خواندن خبر دوباره متأثر شدم و به یاد دوبیتی افتادم

که چندماه پیش با خواندن داستان دردناک او نوشته و روی این سایت قرار داده بودم.ـ

یکبار دیگر این دوبیت را بخوانیم:ـ

وا فـــــریـــــادا... ـ

.............

ـ برای بهــنــــــــام

ـ f ــ زندانی هیجده سالهء شیرازی

....................................................................................
امروز ، در میان خبرهای ناگوار فراوانی که هست خواندم : ـ
پسری که به اتهام قتـل ِغیـر عمـــد از سن شانزده سـالگی تا

اکنون در زندان شیـراز به سر می بـرد 18 ساله شده است.ـ

ازایـن رو ، حـاکمان ، طـُعمـهء تــازه و نــورسـی، بـه سـن ِ ـ

ـ «بـلوغ شرعی» رسانـده انـد و بـر آننـد تــا بـا بـرپـا داشتن

چـوبهء دار، خون تـازه ای از جـوان ایـرانی دیگــری را بـه

جام ِ «عدالت اسلامی»ِ خود بریزند. ـ

.......ـ
ـ .. وا فــریــادا هـــزار وافــریادا ! ـ
....
دو سطر زیر به تأثیراز این خبر نوشته شد : ـ

هیجــده سـالـه مـی شــود امــروز

شانزده سـالـه ای که در بنـد است

دار بـــرپـــا کـنـیــد ای حـُکـــّــام

که خداتان به مرگ خرسند است ! ـ

م. سحر
پاریس 22.8.2007

................................................................

بازهم برای دلارا

بــازهــم بــرای دلارا

..................................................................

..................................................................

.

می خواست طرح شـِکـوه کند ، تـا چـه رفتـه است

وز رنج بر وجود ِ دلارا چه رفته است ؛

دیـوار درشکست بـه فریــادِ رنگهــاش

تـا ایـن جهــان بــدانــد بــر مــا چـه رفته است ! ـ


م.سحر
پاریس ، 22.8.2007

..............................................................................................
بــرای این کـه رنگ هــا و نقـش هـا بـر بـوم هــای دلارای بیست سالـــه

به شما نیزبگویند که برما چه رفته است دکمه ای را که زیر سرانگشتان

دارید همینجـــــا بفشـــارید و در زنـدان بـا او مـلاقـات کنید . ـ

Ici vous pouvez visiter DELARA ....

et écouter le Cri de ses couleurs......